Andrzej Panufnik
Andrzej Panufnik urodził się 24 września 1914 w Warszawie, zmarł 27 października 1991 w Twickenham. W latach 1932-36 studiował teorię i kompozycję (dyplom z odznaczeniem) u Kazimierza Sikorskiego w Konserwatorium Warszawskim. W latach 1937-38 odbył studia dyrygenckie pod kierunkiem Feliksa Weingartnera w Wiedniu, które kontynuował w latach 1938-39 w Paryżu u Philippe'a Gauberta. Wojnę i okupację spędził w Warszawie, gdzie brał udział w legalnych i nielegalnych koncertach jako pianista (również w duecie fortepianowym z Witoldem Lutosławskim). Po wojnie, w latach 1945-46, był dyrygentem Orkiestry Filharmonii Krakowskiej, zaś w latach 1946-47 objął funkcję dyrektora Filharmonii Warszawskiej. Dyrygował gościnnie w Niemczech (z Berliner Philharmoniker), Francji (z paryską l'Orchestre National) i Anglii (z London Philharmonic Orchestra). W 1950 został wybrany wiceprzewodniczącym Międzynarodowej Rady Muzycznej UNESCO. W 1953 przewodniczył oficjalnej polskiej delegacji kulturalnej do Chin, gdzie przyjęty został osobiście przez przewodniczącego Mao Zedonga.
Nie mogąc pogodzić się z narzuconymi przez komunistów ograniczeniami swobód twórczych, Andrzej Panufnik w 1954 opuścił Polskę. Wówczas władze PRL wydały zakaz cenzuralny wykonywania i wydawania utworów Panufnika, a także wymieniania jego nazwiska we wszelkich publikacjach, audycjach radiowych i telewizyjnych. Kompozytor osiadł na stałe w Anglii, gdzie kontynuował karierę dyrygencką (m.in. w latach 1957-59 piastował stanowisko dyrektora muzycznego i dyrygenta City of Birmingham Symphony Orchestra) , by później całkowicie poświęcić się pracy twórczej. Dwukrotnie został nagrodzony Prix de Composition Musicale Prince Pierre de Monaco: w 1963 - za Sinfonia Sacra na orkiestrę (1963) i w 1983 - za całokształt twórczości. W 1965 otrzymał w Londynie Sibelius Centenary Medal for Composition (Medal za kompozycję z okazji setnej rocznicy urodzin Jana Sibeliusa). W 1966 w Stanach Zjednoczonych został wybrany Rycerzem Stowarzyszenia im. Marka Twaina.
W 1977 Zarząd Główny Związku Kompozytorów Polskich dokonał w wydziale kultury KC PZPR zwolnienia cenzuralnego zakazu dotyczącego Panufnika i jego muzyki. W tym samym roku, w ramach Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", odbyły się pierwsze wykonania w Polsce jego utworów, m.in. Universal Prayer, kantaty na 4 głosy solowe, 3 harfy, organy i chór mieszany (1968-69), Dreamscape, wokalizy na mezzosopran i fortepian (1976-77), Sinfonia mistica na orkiestrę (1977). W 1984 został członkiem honorowym Royal Academy of Music w Londynie, zaś w 1987 - członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich (z którego usunięto go w 1954). W tym samym roku wydał w Anglii autobiografię zatytułowaną "Composing Myself". W 1990 otrzymał Nagrodę Ministra Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej za zasługi dla kultury polskiej. Również w 1990 roku, po 36 latach nieobecności w kraju, odwiedził Polskę na zaproszenie festiwalu "Warszawska Jesień". W 1991 królowa brytyjska Elżbieta II nadała Andrzejowi Panufnikowi tytuł szlachecki. W tym samym roku otrzymał doktorat honoris causa Akademii Muzycznej w Warszawie.
Tadeusz Kaczyński w artykule poświęconym Andrzejowi Panufnikowi pisał o polskich śladach w twórczości kompozytora, również tej powstałej na obczyźnie: "Panufnik wielokrotnie deklarował swoją polskość - w wypowiedziach, a także, co ważniejsze, w twórczości. Jego utwory, z wyjątkiem kilku napisanych do tekstów angielskich, wiążą się z krajem rodzinnym przez filiacje folkorystyczne, muzyczno-religijne i historyczne - w podwójnym sensie: czysto muzycznym i programowym, bo pewna część twórczości Panufnika dotyczy wydarzeń z dziejów narodu i jego własnego zycia. Tę serię otwiera 'Uwertura tragiczna' z roku 1942, związana z przeżyciami okresu wojny i okupacji, dedykowana pamięci brata, który zginął w czasie Powstania Warszawskiego. Podobny program ideowy ma skomponowana dziesięć lat później 'Uwertura bohaterska'. Najważniejszym bodaj dziełem narodowej serii jest 'Sinfonia sacra' (1963), oparta na incipicie 'Bogurodzicy' i religijno-ludowych Godzinkach, napisana z okazji millenium chrześcijaństwa i państwa polskiego. W latach sześćdziesiątych powstało jeszcze 'Epitafium katyńskie', zaś na początku osiemdziesiątych 'Sinfonia votiva' (1981), związana i z sześćsetleciem obrazu jasnogórskiego, i z 'Solidarnością'. Silny uczuciowy związek Panufnika z krajem skłonił go do zadedykowania skomponowanego w roku 1984 'Koncertu fagotowego' pamięci ks. Jerzego Popiełuszki. Ta narodowa seria utworów Panufnika stanowi zjawisko unikalne w muzyce polskiej XX wieku, porównywalne jedynie z grupą heroicznych polonezów Chopina lub narodowych oper Moniuszki, i przywołujące na myśl malarstwo Malczewskiego oraz dramaty historyczne Słowackiego."